PHÒNG KHÁM ĐA KHOA ĐÔNG ĐÔ
     Chia sẻ và đồng hành cùng người bệnh!
  Y học thường thức
 
Nội soi đại tràng: vấn đề không phức tạp như bạn nghĩ
(14:49, 27/01/2015)

(tài liệu riêng của phòng khám phổ biến kiến thức cho người bệnh và gia đình người bệnh)

Tại sao chúng ta lại cần tiến hành nội soi đại tràng toàn bộ

Nội soi đại tràng là một phương pháp sàng lọc hữu ích đối với ung thư đại trực tràng. Ung thư đại trực tràng là một trong năm loại ung thư phổ biến nhất, mỗi năm thế giới có thêm khoảng 1,23 triệu bệnh nhân ung thư đại trực tràng mới mắc được phát hiện và khoảng 600.000 bệnh nhân tử vong. Tại Việt Nam ung thư đại trực tràng cũng thuộc nhóm ung thư phổ biến nhất và Việt Nam thuộc nhóm nước có tỷ lệ ung thư đại trực tràng cao của thế giới, đồng thời bệnh vẫn tiếp tục có xu hướng gia tăng trong tương lai.

Ngoài ra nội soi đại tràng còn giúp ích chẩn đoán bệnh lý viêm - loét đại trực tràng do các nguyên nhân khác nhau, polyp đại tràng, bệnh lý túi thừa đại tràng, viêm ống hậu môn - trĩ ……….

Nội soi đại tràng là gì

Nội soi đại tràng thuộc về nội soi đường tiêu hóa dưới, khi soi người thầy thuốc sẽ tiến hành đưa một dây soi mềm có đường kính khoảng 1,0 cm qua lỗ hậu môn vào trực tràng rồi đi lên toàn bộ đại tràng, đây chính là nội soi đại tràng toàn bộ.

Tại sao có thể đánh giá được các tổn thương

Ở đầu dây soi có hệ thống thiết bị đèn phát ánh sáng và các tín hiệu ánh sáng thu được sẽ được truyền về qua bộ xử lý và chuyển tải thành hình ảnh trung thực trong quá trình soi lên màn hình. Chính vì vậy nội soi cho phép đánh giá và chẩn đoán chính xác hơn chụp phim X. Quang.

Nội soi đại tràng toàn bộ giúp người thấy thuốc đánh giá được tổn thương niêm mạc thuộc ống hậu môn, trực tràng, đại tràng (đại tràng xích ma, đại tràng trái, đại tràng ngang, đại tràng xuống và một đoạn cuối của ruột non).

Để soi đại tràng toàn bộ thì cần phải chuẩn bị gì

Nội soi đại tràng cũng như nội soi ống tiêu hóa nói chung, để soi được thì việc đầu tiên cần làm là ống tiêu hóa phải sạch. Do vậy, một ngày trước khi soi đại tràng người thầy thuốc thường khuyên bạn chế độ ăn nhẹ dễ tiêu và hướng dẫn cách thức làm sạch đại tràng trước khi soi.

Việc làm sạch đại tràng trước khi soi, bạn sẽ được chỉ dẫn cụ thể và có thể mỗi một trung tâm nội soi trong chỉ dẫn làm sạch đại tràng sẽ có một vài điểm khác biệt nhỏ trong phương pháp. Nhưng dù thực hiện bằng phương thức nào cũng dựa trên một vài biện pháp cơ bản sau: dùng thuốc uống để làm sạch (thuốc uống này có một vài loại khác nhau), thụt thuốc qua đường hậu môn và kết hợp với thụt nước.

Bạn nên thông báo cho thầy thuốc biết bạn bị dị ứng với những thuốc gì, hiện tại bạn đang uống thuốc gì: chống viêm giảm đau, chống đông máu, các thuốc có nhiều chế phẩm sắt; hay bạn có bị bệnh mạn tính khác nào không.

Điều gì diễn ra trong quá trình soi

  • Nếu bạn lựa chọn phương pháp nội soi không gây mê, trong quá trình soi bạn sẽ cảm thấy cảm giá tức - đầy do bơm hơi và cảm giác đau do bị co thắt và vận động của đại tràng khi máy soi đưa vào. Mức độ khó chịu sẽ tùy theo từng người, nhiều người cảm thấy bình thường, nhưng cũng có người cảm thấy khó chịu đến mức không thể tiếp tục soi được. Để hạn chế và giảm bớt các khó chịu này, trước khi soi thầy thuốc sẽ cho bạn dùng một số thuốc giảm đau và giảm vận động ống tiêu hóa. Ưu điểm của phương pháp này là bạn hoàn toàn có thể chủ động tương tác với thấy thuốc trong quá trình soi.

 

  • Nếu bạn chọn phương pháp nội soi gây mê, trong quá trình soi bạn sẽ ngủ và các khó chịu kể trên bạn sẽ không cảm nhận thấy. Nhưng nhược điểm của phương pháp này là bạn hoàn toàn không thể tương tác được với thầy thuốc trong quá trình soi.

Các thủ thuật gì hay được tiến hành trong khi soi

Để phục vụ cho việc chẩn đoán bệnh chính xác hơn trong nhiều trường hợp người thầy thuốc sẽ dùng một dụng cụ chuyên dụng bấu lấy một ít niêm mạc đại tràng (thủ thuật này được gọi là sinh thiết), mảnh tổ chức này sẽ được tiến hành làm chẩn đoán bằng các phương pháp tiếp theo.

Tùy theo bệnh lý cụ thể của bạn, thầy thuốc có thể tiến hành làm các thủ thuật điều trị cầm máu qua nội soi (tiêm cầm máu, cặp clips, đốt điện…), cắt polyp đại trực tràng, cắt hớt niêm mạc (EMR - ESD) điều trị khối U đại tràng ở giai đoạn sớm và rất sớm……

Điều gì diễn ra sau khi soi

  • Nếu bạn lựa chọn tiến hành nội soi không gây mê, sau khi soi bạn hoàn toàn tỉnh táo, bạn có thể tiến hành các công việc khác một cách bình thường.
  • Nếu bạn lựa chọng tiến hành nội soi gây mê, sau khi soi xong bạn sẽ được đưa ra nằm tại vị trí hồi tỉnh, tại đây sẽ có nhân viên y tế theo dõi. Khi tỉnh dậy hầu như bạn không nhớ gì về cảm giác soi. Nhưng do bạn tiến hành nội soi gây mê, chính vì vậy khi vừa tỉnh xong để đảm bảo an toàn bạn không nên tự ý lái xe, trong trường hợp này bạn nên đi taxi hoặc có người khác lái. Khi mới soi xong bạn chưa nên tiến hành ngay các công việc tính toán phức tạp hay các việc tương tự có đòi hỏi khả năng tập chung tư duy cao.
  • Một số biểu hiện thường gặp sau khi soi đại tràng toàn bộ: đầy bụng (do trong quá trình soi phải tiến hành bơm hơi – mặc dù khi rút dây soi ra thầy thuốc đã tiến hành hút hơi, nhưng không bao giờ hút hết được), kích thích muốn đại tiện và trung tiện, có thể có đau rát nhẹ vùng ống hậu môn.

Có phải tất cả các trường hợp soi đại tràng toàn bộ đều thành công

Với trang thiết bị hiện đại và trình độ của các thầy thuốc nội soi hiện nay, nội soi đại tràng thông thường trung bình chỉ mất từ 7-10 phút (không tính thời gian chuẩn bị và hòi tỉnh sau mổ).

Tuy nhiên có một vài trường hợp dù người thầy thuốc giỏi và nhiều kinh kinh nghiệm đến mấy cũng có thể phải mất tới 30-40 phút mới xong hoặc hãn hữu có một số trường hợp không thể soi hết được toàn bộ đại tràng, tỷ lệ này ở những nước có trình độ nội soi hàng đầu thế giới là Nhật Bản và Hoa Kỳ khoảng từ 3- 5 %.

Tất nhiên trong các trường hợp thầy thuốc có tiến hành các thủ thuật điều trị qua nội soi thì thời gian soi sẽ lâu hơn.

Biến chứng gì có thể gặp

Với các thế hệ máy nội soi hiện đại và trình độ của các bác sĩ hiện nay, nội soi đại tràng có tỷ lệ biến chứng rất thấp và thấp hơn so với trước đây rất nhiều.

Trong một vài trường hợp rất hạn hữu, rất hiếm gặp có thể biến chứng sau soi như: thủng ống tiêu hoá, rách ống tiêu hóa, chảy máu….. hoặc một số có biểu hiện tác dụng không mong muốn của gây mê.

Chính vì vậy bạn hay người nhà của bạn cần báo cho thầy thuốc biết ngay trong trường hợp sau khi soi bạn xuất hiện: sốt, sốt có cơn ớn lạnh, đau bụng hay co cứng bụng liên tục, hay đại tiện có máu theo phân hay tự bản thân thấy máu qua ống hậu môn…….

TS. BS. Bùi Xuân Trường

Chuyên khoa: Tiêu hóa – Gan mật – Viêm gan – Nội soi tiêu hóa

  


Các tin khác
Nội soi dạ dày - tá tràng: một số vấn đề cơ bản bạn nên biết (20/01)
Viêm - loét dạ dày tá tràng: một số vấn đề cơ bản bạn nên biết (20/01)
Cách sử dụng Spiriva Respimat (15/01)
Phòng bệnh khi thời tiết chuyển mùa (27/11)
Xử trí cấp cứu hạ đường huyết (27/11)
Chế độ ăn cho người mắc bệnh tim mạch (27/11)
Yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch (27/11)
Cách sử dụng Spiriva- Handihaler (06/10)
Cách sử dụng bình hít bột khô dạng Turbuhaler (01/10)
Cách sử dụng bình hít bột khô dạng Accuhaler (30/09)
 
Benh vien Bach Mai
 

Bản quyền thuộc về Cty CP y tế Thăng Long
Chịu trách nhiệm nội dung: Phòng khám đa khoa Đông Đô

Số 61, Đường Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội
Tel: (04) 3576 3699 * Fax: (04) 3576 3699
Ghi rõ nguồn "phongkhamdongdo.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này.
Email: phongkhamdongdo@gmail.com * Website: www.phongkhamdongdo.vn